Hoe het uitleggen van de drijfveren van Rusland in het Westen een taboe werd
Prof. Glenn Diesen
Door de controle over het narratief lijken onze samenlevingen niet meer in staat te zijn onderscheid te maken tussen ‘uitleg’ en ‘rechtvaardiging’. Er is overweldigend bewijs dat Rusland het expansionisme van de NAVO sinds het einde van de Koude Oorlog als de belangrijkste veiligheidsdreiging heeft beschouwd, en dat Rusland de inval van de NAVO in Oekraïne als een existentiële bedreiging heeft gezien. Toch bestempelt en censureert ons politiek-mediale establishment elke verklaring als ‘rechtvaardiging’. Daarmee criminaliseren ze ook elke weg naar een politieke oplossing om de oorlog te beëindigen.
Duitsland viel tijdens de Tweede Wereldoorlog mijn land, Noorwegen, grotendeels als preventieve maatregel binnen. Groot-Brittannië overwoog Noorwegen binnen te vallen om de Atlantische kustlijn onder controle te krijgen, de voor Duitsland essentiële ijzerleveringen te verstoren en een noordelijke flank tegen de Duitsers te hebben. Noorwegen was neutraal, maar die neutraliteit kon niet worden afgedwongen, aangezien de Britse marine zonder toestemming in Noorse wateren opereerde. ‘Rechtvaardig’ ik, ‘legitimeer’ ik of ‘verontschuldig’ ik de invasie van Noorwegen door nazi-Duitsland door deze historische feiten te noemen om uit te leggen hoe staten met elkaar concurreren om veiligheid? Om te begrijpen hoe onze samenlevingen strategisch denken, vrijheid van meningsuiting, diplomatie en vrede aan het opgeven zijn, is het van cruciaal belang te begrijpen hoe ons politiek-mediale establishment de werkelijkheid onderdrukt om oorlogsverhalen in stand te houden.
Het westerse oorlogsverhaal is opgebouwd rond de absurde bewering dat de Russische invasie van Oekraïne „ongeprovoceerd“ was. Dit verhaal wordt in stand gehouden door lastercampagnes en intimidatie tegen iedereen die de rol van het NAVO-expansionisme ter discussie stelt. De voormalige Amerikaanse ambassadeur in Rusland, die later directeur van de CIA werd, schreef in 2008 dat elke poging om Oekraïne in de invloedssfeer van de NAVO te trekken een burgeroorlog in Oekraïne zou kunnen ontketenen en dat „Rusland zou moeten beslissen of het wil ingrijpen; een beslissing waar Rusland liever niet voor staat”. Dit staat in schril contrast met de bewering dat er sprake zou zijn van een „ongeprovoceerde“ Russische invasie om de Sovjet-Unie te herstellen. Aan het einde van de eerste dag van de Russische invasie, Zelensky heeft bevestigddat ze door Moskou waren benaderd om te praten over het beëindigen van de oorlog, waarbij het herstel van de neutraliteit van Oekraïne centraal zou staan. Drie dagen later kwamen Moskou en Kiev overeen om vredesbesprekingen te starten die gekoppeld waren aan het herstel van de neutraliteit van Oekraïne. Dit wordt in onze media niet vermeld, omdat het niet past in het verhaal van een „ongeproviceerde“ invasie.
Nadat de onderhandelingen in Istanbul waren mislukt, kregen we van de Turkse en Israëlische bemiddelaars te horen dat Rusland en Oekraïne op het punt stonden een akkoord te sluiten dat was gebaseerd op het herstel van de neutraliteit van Oekraïne, maar dat de VS en het VK besloten het akkoord te torpederen omdat zij een kans zagen om Oekraïners in te zetten om tegen Rusland te vechten en het land te verzwakken. Zoals Zelensky erkende in een interview met The Economistin maart 2022: “Iedereen heeft verschillende belangen. Er zijn mensen in het Westen die een langdurige oorlog niet erg vinden, omdat die Rusland zou uitputten, zelfs als dit het einde van Oekraïne zou betekenen en ten koste zou gaan van Oekraïense levens.”. Toch lijkt het erop dat het enige aanvaardbare discours in het Westen gebaseerd moet zijn op de veronderstelling dat de NAVO louter een altruïstische speler is die tegemoetkwam aan de wens van Oekraïne om tot de NAVO toe te treden, ook al bleek uit elke opiniepeiling tussen 1991 en 2014 dat slechts een zeer kleine minderheid van de Oekraïners lidmaatschap van de NAVO wenste.
Het discours is zo versimpeld dat de bewering dat de Russische invasie niet uitgelokt was, de lakmoesproef is om als „pro-Oekraïne“ te worden beschouwd, terwijl elke afwijkende mening als „pro-Rusland“ wordt bestempeld. Waarom? De situatie voor Oekraïne is sinds 2014 voortdurend verslechterd, en als deze koers wordt voortgezet, zou dat Oekraïne als natie kunnen vernietigen. Als we daarentegen erkennen dat Rusland de NAVO in Oekraïne net zo min zal accepteren als de VS het Russische leger in Mexico zou accepteren, dan zou er een akkoord kunnen worden gesloten dat de veiligheidsconcurrentie in goede banen leidt, Oekraïne uit de frontlinie van een verdeeld Europa haalt en een stabiel en welvarend Oekraïne creëert. Toch wordt zelfs het bespreken van de mogelijkheid om de veiligheidsconcurrentie te verminderen, bestempeld als het ‘rechtvaardigen’, ‘legitimeren’ en ‘verontschuldigen’ van de Russische invasie.
Het Westen heeft zichzelf vervolgens verstrikt in verhalen die het onmogelijk maken om vrede na te streven in een oorlog die het niet kan winnen.
Michel Seymour28 m
Ik doe mijn best in het Frans: Michel Seymour, Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten. Paniek van een Amerikaans imperialisme in verval, L’Harmattan, 2026. Verkrijgbaar in Europa bij FNAC.
Vallende straal14 m
Ja, ik heb het geprobeerd. Ik begin met de invasie van het leger van Napoleon via Oekraïne in 1812. Mensen hebben geen historische achtergrondkennis. Onderweg vermeld ik dat het de VS waren die de overeenkomsten inzake kernwapenbeheersing hebben opgezegd, terwijl Rusland die juist wilde handhaven. Ik heb enig succes geboekt, maar het gaat moeizaam. Ik houd mijn stress onder controle door pianomuziek te spelen van jouw landgenoot Edvard Grieg.